Θεωρητικό πλαίσιο της Αγροοικολογίας

Ως Αγροοικολογία ορίζεται η εφαρμογή οικολογικών εννοιών και αρχών για το σχεδιασμό και διαχείριση βιώσιμων συστημάτων παραγωγής τροφίμων. Θεωρείται περισσότερο ένα σύνολο εννοιών και βασικών αρχών παρά συγκεκριμένων πρακτικών. H Αγροοικολογία στοχεύει στη σχεδίαση συστημάτων παραγωγής τροφίμων που αποσκοπούν να διατηρήσουν τις λειτουργίες, τόσο εσωτερικές όσο και εξωτερικές ως προς την παραγωγή, που τα φυσικά συστήματα παρέχουν, και είναι ισχυρές, παραγωγικές και δίκαιες. Αυτό σημαίνει ενσωμάτωση, αντί διαχωρισμός, “κλειστά” συστήματα παραγωγής βασιζόμενα σε τοπικές εισροές, αύξηση της βιολογικής και γενετικής ποικιλομορφίας, διαδικασίες “αναγέννησης” αντί υποβάθμισης.

H Αγροοικολογία αναδείχθηκε ως μια προσέγγιση για την καλύτερη κατανόηση της οικολογίας των αγροτικών συστημάτων και ως απόκριση στα συσσωρευμένα προβλήματα που προκύπτουν από τις παγκοσμιοποιημένα και βιομηχανικά αγρο-διατροφικά συστήματα.

Οι βασικές έννοιες της Αγροοικολογίας και των αγροοικολογικών πρακτικών διαχείρισης συμβαδίζουν επίσης με επιχειρήματα για την ασφάλεια και αυτάρκεια των τροφίμων και την αειφορία της υπαίθρου.
Η διεπιστημονική ταυτότητα της Αγροοικολογίας σημαίνει ότι έχει να κάνει με μια συστηματική προσέγγιση που βασίζεται στην δημιουργία γνώσης, ενώ εμπεριέχει την τάση προς μια ενοποιητική, επαναληπτική και ολιστική προσέγγιση στην έρευνα.

Αν και η Αγροοικολογία έχει τη δική της ταυτότητα, είναι στενά συνδεδεμένη με άλλες επιστήμες. Έτσι, ενώ στα πρώιμα στάδια της, η Αγροοικολογίας επικεντρώθηκε κυρίως στην εφαρμογή οικολογικές εννοιών και αρχών στο σχεδιασμό βιώσιμων συστημάτων αγροτικής παραγωγής, ακολούθησε κατόπιν μια πιο σαφή ενσωμάτωση εννοιών και μεθόδων από κοινωνικές και άλλες επιστήμες, οι οποίες ήταν αναγκαίες για την καλύτερη κατανόηση της πολυπλοκότητας της γεωργίας όπως αναδύεται μέσα από τις μεταβαλόμενες κοινωνικοπολιτισμικές συνθήκες.Η Αγροοικολογία οπότε, όχι μόνο καθορίζει, ταξινομεί και μελετά τα γεωργικά συστήματα από οικολογική και αντίστοιχη κοινωνικο-οικονομική άποψη, αλλά εφαρμόζει επίσης οικολογικές έννοιες και αρχές για το σχεδιασμό και τη διαχείριση βιώσιμων αγροοικοσυστημάτων.


H Αγροοικολογία έχει πάρει διαφορετικές σημασίες με πάροδο του χρόνου, από τις πολύ ειδικές εφαρμογές των οικολογικών μεθόδων στις γεωργικές επιστήμες κατά το πρώτο μισό του εικοστού αιώνα, μέχρι την κοινωνική της έννοια με την οποία επενδύθηκε από τα κινήματα της Λατινικής Αμερικής, την πρώτη δεκαετία του εικοστού πρώτου.

Οι Αγροοικολογικές έννοιες και αρχές περικλείουν ένα ευρύ φάσμα πρακτικών και πεδίων εφαρμογής. Αυτό σημαίνει ότι έχουν σημαντική αντιστοίχηση με άλλες έννοιες, αρχές και πρακτικές στον τομέα της αειφόρου γεωργίας που προσφέρουν επίσης εναλλακτικές δομές στο κυρίαρχο πρότυπο της βιομηχανικής γεωργίας, όπως η βιολογική γεωργία, η βιοδυναμική γεωργία, η Ολοκληρωμένη Διαχείριση εχθρών των καλλιεργειών, η Γεωργία Διατήρησης, η Γεωργία Χαμηλών Εισροών και η αεικαλλιέργεια (περμακουλτούρα).